VYS06

BSM211 Veritabanı Yönetim Sistemleri - Celal ÇEKEN, İsmail ÖZTEL, Veysel Harun ŞAHİN

Yapısal Sorgulama Dili (Structured Query Language, SQL)

Konular

• Çalışma Ortamının Hazırlanması

• Yapısal Sorgulama Dili (Structured Query Language, SQL)

• Temel SQL Komutları (SQL DML Komutları; SELECT, JOIN, INSERT, UPDATE, DELETE)

• Uygulama Programları ile VYS İşlemleri

Çalışma Ortamının Hazırlanması

• PostgreSQL kurulumu

  • PostgreSQL 11.x

  • https://www.postgresql.org/download

• pgAdmin kurulumu

  • pgAdmin 4

  • PostgreSQL ile dağıtılıyor.

• Valentina Studio

  • https://www.valentina-db.com/en/valentina-studio-overview

• NorthWind veritabanının içe aktarılması, dışa verilmesi

  • Veritabanını buradan indirebilirsiniz

• Pagila veritabanının içe aktarılması, dışa verilmesi

  • http://www.postgresqltutorial.com/postgresql-sample-database

Yapısal Sorgulama Dili (SQL)

• SQL Fonksiyonları 2 bölüme ayrılabilir:

• Veri Tanımlama Dili (Data Definition Language, DDL)

  • Yapısal Komutlar

  • Veritabanı, tablo, ilişki vs. oluşturma, değiştirme, silme vs.

• Veri İşleme Dili (Data Manipulation Language, DML)

  • Veri ekleme, silme, güncelleme, sorgulama vs.

Temel SQL Komutları (SQL DML Komutları; SELECT, JOIN, INSERT, UPDATE, DELETE)

• Aşağıdaki sorgular NorthWind Örnek Veritabanını Kullanmaktadır.

SELECT

• Select Komutu veritabanından veri almak (arama/listeleme) için kullanılır.

SET search_path TO schema,public;

SELECT * FROM "customers";

SELECT "CompanyName", "ContactName" FROM "customers";

WHERE

• İstenilen koşula uyan kayıtların listelenmesi için WHERE komutu kullanılır.

SELECT * FROM "customers" WHERE "Country" = 'Argentina';

SELECT * FROM "customers" WHERE "Country" != 'Brazil';

SELECT * FROM "customers" WHERE "Country"='Brazil' AND "Region" = 'SP';

SELECT * FROM "customers" WHERE "Country" = 'Türkiye' OR "Country" = 'Japan';

SELECT * FROM "order_details" WHERE "UnitPrice" = 14;

SELECT * FROM "order_details" WHERE "UnitPrice" < 14;

SELECT * FROM "order_details" WHERE "UnitPrice" <= 14;

SELECT * FROM "order_details" WHERE "UnitPrice" >= 14;

SELECT * FROM "order_details" WHERE "UnitPrice" > 14;

DISTINCT

• Sorgu sonucunda yer alan tekrarlı kayıtların (satırların), tek kayıt olarak getirilmesini sağlar.

SELECT DISTINCT "OrderID", "Discount" FROM "order_details" ORDER BY "OrderID" 

• Kaç farklı şehirden müşteri bulunmaktadır?

SELECT DISTINCT "City" from "customers";

ORDER BY

• Sorgular sonucunda listelenen kayıtların belirli alanlara göre alfabetik veya sayısal olarak artan ya da azalan şeklinde sıralanması için "ORDER BY" komutu kullanılır.

SELECT * FROM "customers" ORDER BY "ContactName" ASC;

SELECT * FROM "customers" ORDER BY "ContactName" DESC;

SELECT * FROM "customers" ORDER BY "ContactName" DESC, "CompanyName";

SELECT * FROM "customers" ORDER BY "Country", "ContactName";

LIKE / NOT LIKE

• Veriler içerisindeki belirli desenin aranması için WHERE ile birlikte kullanılır

SELECT * FROM "customers" WHERE "Country" LIKE 'P%';

SELECT * FROM "customers" WHERE "Country" NOT LIKE 'P%'; # NULL olanlar getirilmez

SELECT * FROM "customers" WHERE "Country" LIKE '%e';

SELECT * FROM "customers" WHERE "Country" LIKE '_a%';

SELECT * FROM "customers" WHERE "Country" LIKE '%pa%';

SELECT * FROM "customers" WHERE "Country" LIKE '%pa_';

BETWEEN

SELECT * FROM "products" WHERE "UnitPrice" BETWEEN 10 AND 20;

SELECT * FROM "products" WHERE "ProductName" BETWEEN 'C' AND 'M';

IN

SELECT * FROM "customers" 
  WHERE "public"."customers"."Country" IN ('Türkiye', 'Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti');

NULL ve NULL olmayan içeriğe sahip alanların sorgulanması.

SELECT * FROM "customers" WHERE "Region" IS NOT NULL;

SELECT * FROM "customers" WHERE "Region" IS NULL;

AS

• AS ifadesi ile alanlara/tablolara takma isim verilir.

SELECT "CompanyName" AS "musteriler" FROM "customers";

SELECT "UnitPrice", "UnitPrice" * 1.18 AS "KDVliTutar" FROM "products";

SELECT "OrderID" AS "siparisNo",
       "ShipPostalCode" || ',' || "ShipAddress" AS "gonderiAdresi"
FROM "orders"
WHERE "OrderDate" BETWEEN '07/04/1996' AND '07/09/1996';

Tablo Birleştirme İşlemleri

• Birleştirme (join) işlemi, farklı tablolardaki kayıtları birleştirip yeni veri kümeleri oluşturmak için kullanılır.

Doğal/İç Birleştirme (Natural/Inner Join)

SELECT * FROM "Muzisyenler" INNER JOIN "Iller"
  ON "Muzisyenler"."ilKodu" = "Iller"."ilKodu"

SELECT 
  "public"."orders"."OrderID",
  "public"."customers"."CompanyName",
  "public"."customers"."ContactName",
  "public"."orders"."OrderDate"
FROM "orders" 
INNER JOIN "customers" ON "orders"."CustomerID" = "customers"."CustomerID" 

• "INNER JOIN" yerine "JOIN" ifadesi de kullanılabilir.

SELECT 
  "public"."orders"."OrderID",
  "public"."customers"."CompanyName",
  "public"."customers"."ContactName",
  "public"."orders"."OrderDate"
FROM "orders" 
JOIN "customers" ON "orders"."CustomerID" = "customers"."CustomerID" 

SELECT 
  "public"."orders"."OrderID",
  "public"."customers"."CompanyName",
  "public"."customers"."ContactName",
  "public"."orders"."OrderDate"
FROM "orders" 
INNER JOIN "customers"  ON "orders"."CustomerID" = "customers"."CustomerID"
WHERE "public"."customers"."Country" LIKE 'A%'
ORDER BY "public"."customers"."CompanyName" DESC;

SELECT 
  "orders"."OrderID" AS "siparisNo",
  "customers"."CompanyName" AS "sirket",
  "orders"."OrderDate" AS "siparisTarihi"
FROM "orders"
INNER JOIN "customers" ON "orders"."CustomerID" = "customers"."CustomerID";

• Aşağıdaki kullanım biçimi de INNER JOIN gibidir.

SELECT 
  "orders"."OrderID" AS "siparisNo",
  "customers"."CompanyName" AS "sirket",
  "orders"."OrderDate" AS "siparisTarihi"
FROM "orders", "customers"
WHERE "orders"."CustomerID" = "customers"."CustomerID"

SELECT 
  "orders"."OrderID",
  "orders"."OrderDate",
  "customers"."CompanyName",
  "employees"."FirstName",
  "employees"."LastName"
FROM "orders"
INNER JOIN "customers" ON "orders"."CustomerID" = "customers"."CustomerID"
INNER JOIN "employees" ON "orders"."EmployeeID" = "employees"."EmployeeID";

SELECT
  "orders"."OrderID",
  "products"."ProductName"
FROM "order_details"
INNER JOIN "orders" ON "order_details"."OrderID" = "orders"."OrderID"
INNER JOIN "products" ON "order_details"."ProductID" = "products"."ProductID";

Sol Dış Birleştirme (Left Outer Join)

SELECT * FROM "Muzisyenler" LEFT OUTER JOIN "Iller"
  ON "Muzisyenler"."ilKodu" = "Iller"."ilKodu"

SELECT
  "orders"."OrderID" AS "siparisNo",
  "customers"."CompanyName" AS "sirket",
  "orders"."OrderDate" AS "siparisTarihi"
FROM "customers"
LEFT OUTER JOIN "orders" ON "orders"."CustomerID" = "customers"."CustomerID" 
ORDER BY "OrderID" DESC;

• Aşağıdaki sorgu eşdeğerdir.

SELECT
  "orders"."OrderID" AS "siparisNo",
  "customers"."CompanyName" AS "sirket",
  "orders"."OrderDate" AS "siparisTarihi"
FROM "customers"
LEFT JOIN "orders" ON "orders"."CustomerID" = "customers"."CustomerID" 
ORDER BY "OrderID" DESC;

Sağ Dış Birleştirme (Right Outer Join)

SELECT * FROM "Muzisyenler" RIGHT OUTER JOIN "Iller"
  ON "Muzisyenler"."ilKodu" = "Iller"."ilKodu"

SELECT
  "orders"."OrderID" AS "siparisNo",
  "employees"."FirstName" AS "satisTemsilcisiAdi",
  "employees"."LastName" AS "satisTemsilcisiSoyadi",
  "orders"."OrderDate" AS "siparisTarihi"
FROM "orders"
RIGHT OUTER JOIN "employees" ON "orders"."EmployeeID" = "employees"."EmployeeID" 
ORDER BY "OrderID" DESC;

INSERT INTO "employees" ("EmployeeID","FirstName", "LastName") 
  VALUES (10, 'Melih', 'Can');

• Aşağıdaki sorgu yukarıdaki birleştirme sorgusuna eşdeğerdir.

SELECT
  "orders"."OrderID" AS "siparisNo",
  "employees"."FirstName" AS "satisTemsilcisiAdi",
  "employees"."LastName" AS "satisTemsilcisiSoyadi",
  "orders"."OrderDate" AS "siparisTarihi"
FROM "orders"
RIGHT JOIN "employees" ON "orders"."EmployeeID" = "employees"."EmployeeID" 
ORDER BY "OrderID" DESC;

"CROSS JOIN" ve "FULL OUTER JOIN" türleri de mevcuttur.

SELECT ... INTO

• Bir tablodan alınan verileri, yeni bir tabloya kopyalamak için kullanılır.

• Yeni tablonun mevcut olmaması gerekir.

SELECT "CompanyName", "ContactName" INTO "MusteriYedek" FROM "customers";

INSERT

• INSERT komutu tabloya yeni kayıt eklemek için kullanılır.

• Ekleme işlemlerinde veri bütünlüğü kısıtları göz önüne alınır.

• Yalnızca bazı sütunlara veri eklememiz mümkündür.

• Veri eklenmeyen sütunlar NULL (boş) gözükecektir.

INSERT INTO "customers" 
("CustomerID", "CompanyName", "ContactName","Address", "City", "PostalCode", "Country")
VALUES ('ZZA', 'Zafer', 'Ayşe', 'Serdivan', 'Sakarya', '54400', 'Türkiye');

INSERT INTO "public"."categories" ( "CategoryID", "CategoryName", "Description") 
VALUES (9, 'Sağlık', 'Sağlık Ürünleri' ),
       (10, 'Temizlik', 'Temizlik Ürünleri' );

INSERT INTO ... SELECT

• Bir tablodan alınan verileri, varolan bir tabloya kopyalamak için kullanılır.

INSERT INTO "MusteriYedek" SELECT "CompanyName", "ContactName" FROM "customers";

UPDATE

• UPDATE komutu tablodaki kayıt(lar)ın değiştirilmesini sağlar.

• Güncelleme işlemlerinde veri bütünlüğü kısıtları göz önüne alınır.

UPDATE "customers" SET "ContactName" = 'Mario Pontes', "City" = 'Rio de Janeiro' 
WHERE "CompanyName" = 'Familia Arquibaldo';

• WHERE ifadesi kullanılmazsa tüm satırlar değiştirilir.

DELETE

• DELETE ifadesi tablodaki kayıt veya kayıtların silinmesini sağlar.

• Silme işlemlerinde veri bütünlüğü kısıtları göz önüne alınır.

DELETE FROM "customers" 
WHERE "CompanyName" = 'LINO-Delicateses' AND "ContactName" = 'Felipe Izquierdo';

• Tabloyu silmeden tablodaki bütün kayıtları silmek mümkündür.

• Aşağıdaki komut tablodaki bütün kayıtları silmeye yarar.

DELETE FROM "customers";

Uygulama Programları ile VYS İşlemleri

Uygulama programları ile veritabanı işlemleri yapılabilmesi için, programlama dili ile kullanılan veritabanı arasında iletişimi sağlayacak sürücülere ihtiyaç vardır.

Java ile PostgreSQL İşlemleri

PostgreSQL jdbc sürücüsü https://jdbc.postgresql.org/download.html bağlantısından indirilebilir.

Sürücüler aşağıdaki temel fonksiyonları sağlar:

• bağlantı kurulumu

• sorgu çalıştırma

• bağlantı sonlandırma

Aşağıdaki Java kodunun uygulanmasına yardımcı olabilecek örnek bir video https://youtu.be/aPEx1RexoCY bağlantısından izlenebilir.

package edu.sau.vys.vys1;

/***** Veritabanı sürücüsü *****/
import java.sql.*;

public class VeritabaniIslemleri {

    public static void main(String[] args)
    {
        try
        {   /***** Bağlantı kurulumu *****/
            Connection conn = DriverManager.getConnection("jdbc:postgresql://localhost:5432/Northwind",
                    "postgres", "LecturePassword");
            if (conn != null)
                System.out.println("Veritabanına bağlandı!");
            else
                System.out.println("Bağlantı girişimi başarısız!");


            String sql= "SELECT \"CustomerID\", \"CompanyName\", \"Country\"  FROM \"customers\"";

            /***** Sorgu çalıştırma *****/
            Statement stmt = conn.createStatement();
            ResultSet rs = stmt.executeQuery(sql);
            
            /***** Bağlantı sonlandırma *****/
            conn.close();

            String musteriNo= null;
            String sirketAdi=null;
            String ulke;

            while(rs.next())
            {
                /***** Kayda ait alan değerlerini değişkene ata *****/
                musteriNo  = rs.getString("CustomerID");
                sirketAdi = rs.getString("CompanyName");
                ulke = rs.getString("Country");

                /***** Ekrana yazdır *****/
                System.out.print("Sıra No:"+ musteriNo);
                System.out.print(", Şirket Adı:" + sirketAdi);
                System.out.println(", Ulke:" + ulke);
            }
            
            /***** Kaynakları serbest bırak *****/
            rs.close();
            stmt.close();

        } catch (Exception e) {
            e.printStackTrace();
        }
    }
}

.net ile PostgreSQL İşlemleri

.net platformu ile Postgresql işlemleri için buraya bakınız

Ekleme/Silme/Değiştirme/Arama İşlemlerini İçeren Örnek Uygulama

Örnek Uygulamanın kaynak kodları ve anlatımını içeren videolara erişmek için: https://github.com/celalceken/NesneYonelimliAnalizVeTasarimDersiUygulamalari/tree/master/Ders9